Hầu hết chúng ta chỉ nhớ tới bản sao lưu vào đúng lúc không còn kịp: website bị nhiễm mã độc, ai đó xoá nhầm một chuyên mục, bản cập nhật làm hỏng giao diện, hosting hỏng ổ đĩa. Khi đó, câu hỏi duy nhất còn lại là "mình còn bản nào để quay về không?".
Sao lưu dữ liệu không phải việc hấp dẫn. Nó giống một ngăn kéo cất giấy tờ quan trọng: bình thường chẳng ai nhìn, nhưng có nó thì mọi chuyện đều sửa được. Trang này nói rõ một bản sao lưu tốt gồm những gì, để anh/chị tự đánh giá website của mình đang ở mức nào.
Sao lưu cái gì
Một website thường có hai phần, và phải sao lưu cả hai:
- Tệp: mã nguồn, giao diện, hình ảnh, tệp tải lên.
- Cơ sở dữ liệu: bài viết, sản phẩm, đơn hàng, tài khoản, cài đặt. Với website bán hàng, đây thường là phần có giá trị nhất.
Nếu website dùng email theo tên miền, nên tính cả hộp thư. Nhiều người sao lưu mỗi phần giao diện rồi mới biết cơ sở dữ liệu không nằm trong bản sao.
Một bản sao lưu tốt có bốn đặc điểm
1. Đều đặn. Tần suất phụ thuộc mức thay đổi của website. Website tin tức, bán hàng mỗi ngày nhiều thay đổi cần sao lưu thường xuyên hơn website giới thiệu ít cập nhật. Câu hỏi để tự cân: "Nếu mất dữ liệu từ lần sao lưu gần nhất tới giờ, mình chấp nhận mất bao nhiêu?"
2. Nằm ở nơi khác. Bản sao chỉ nằm cùng máy chủ với website thì khi máy chủ gặp sự cố, cả hai cùng mất. Nên có ít nhất một bản ở nơi tách biệt. Nguyên tắc dễ nhớ là 3-2-1: ba bản, hai loại nơi lưu, một bản để ở nơi khác.
3. Giữ nhiều phiên bản. Có những lỗi không hiện ra ngay: mã độc nằm im vài ngày, một chuyên mục bị xoá mà tuần sau mới có người để ý. Chỉ giữ duy nhất bản mới nhất thì bản đó có thể đã chứa lỗi. Giữ nhiều phiên bản cho phép quay về đúng thời điểm trước khi sự cố xảy ra.
4. Đã thử khôi phục. Đây là điểm bị bỏ qua nhiều nhất. Bản sao chưa từng được mở lại thử thì mới là bản sao hy vọng, chưa phải bản sao đáng tin. Nên khôi phục thử sang một bản tạm theo định kỳ để chắc rằng nó đọc được và đầy đủ.
Những lúc nhất định phải sao lưu
Ngoài sao lưu định kỳ, có vài thời điểm nên chủ động sao lưu thêm một bản ngay trước khi làm:
- Cập nhật lõi nền tảng, thư viện hoặc plugin.
- Đổi giao diện, chuyển hosting, chuyển nền tảng.
- Chạy chương trình khuyến mãi lớn, khi đơn hàng đổ về nhiều.
- Dọn dẹp, xoá hàng loạt nội dung.
Thói quen này tốn vài phút và có thể tránh được cả ngày vất vả.
Hosting đã có sao lưu, vậy có cần thêm không
Các gói web hosting của DSIC được sao lưu hằng tuần, vào cuối tuần. Ngoài ra DSIC sao lưu thủ công theo yêu cầu của anh/chị, ví dụ ngay trước một đợt cập nhật lớn. Với VPS, toàn bộ máy chủ được sao lưu và dữ liệu nằm trên hệ thống của nhà cung cấp.
Đó là lớp bảo vệ đầu tiên và rất có ích với sự cố thông thường. Nhưng sao lưu hằng tuần nghĩa là nếu có sự cố, dữ liệu của vài ngày gần nhất có thể không còn. Website cập nhật nhiều mỗi ngày, như website bán hàng hay tin tức, nên cân nhắc sao lưu dày hơn (xem bảng gói chăm sóc) hoặc tự giữ thêm một bản. Thêm một bản lưu riêng ở nơi khác là khoản bảo hiểm rẻ so với thiệt hại khi mất dữ liệu.
DSIC làm gì
Với website do DSIC chăm sóc và quản trị, việc sao lưu được làm theo lịch của từng gói, kèm những việc sau:
- Sao lưu cả tệp lẫn cơ sở dữ liệu của website.
- Sao lưu thủ công thêm trước mỗi lần cập nhật hoặc thay đổi lớn, khi anh/chị yêu cầu.
- Khôi phục khi gặp sự cố. Website nhỏ thường mất khoảng 10 đến 30 phút. Khôi phục cả VPS tuỳ lượng dữ liệu, có thể mất vài giờ.
- Khi dịch vụ hết hạn, dịch vụ tự động ngưng và DSIC giữ bản sao lưu 30 ngày. Khôi phục sau khi hết hạn có tính phí.
- Ghi kết quả sao lưu vào báo cáo để anh/chị nhìn thấy, xem báo cáo định kỳ.
Website do đơn vị khác làm vẫn nhận sao lưu. DSIC xem hiện trạng trước rồi nói rõ cần làm gì.
Cách bắt đầu
Anh/chị chưa chắc website mình đang có bản sao nào? Đó là điểm khởi đầu tốt. Gọi 0985 995 012, gửi yêu cầu qua trang Liên hệ hoặc email info@dsic.vn kèm địa chỉ website. DSIC kiểm tra hiện trạng sao lưu và trả lời thẳng: đang có gì, còn thiếu gì, nên làm gì trước.
Xem thêm bài Sao lưu website đúng cách.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu nên sao lưu một lần?
Tuỳ website thay đổi nhiều hay ít. Website bán hàng nhận đơn mỗi ngày nên sao lưu hằng ngày; website giới thiệu ít đổi có thể thưa hơn. Cách cân: chấp nhận mất bao nhiêu dữ liệu tính từ lần sao lưu cuối.
Sao lưu có làm website chậm không?
Việc sao lưu dùng một phần tài nguyên máy chủ trong lúc chạy, nên thường được đặt vào giờ ít khách. Với website lớn, nên có cấu hình riêng.
Làm sao biết bản sao của mình dùng được?
Chỉ có cách thử khôi phục sang một nơi tạm và mở kiểm tra. Hiện DSIC khôi phục khi gặp sự cố hoặc theo yêu cầu, chưa chạy khôi phục thử định kỳ. Với website quan trọng, anh/chị trao đổi với DSIC để thống nhất cách kiểm tra bản sao.
Website bị mã độc thì khôi phục từ bản sao nào?
Từ bản sạch gần nhất, tức bản trước thời điểm bị nhiễm. Đó là lý do cần giữ nhiều phiên bản. Sau khi khôi phục, vẫn phải bịt lỗ hổng, xem bảo mật website.
Tôi có cần tự giữ một bản sao không?
Nên có, nhất là với website bán hàng. Một bản tải về máy hoặc kho lưu trữ riêng, cập nhật theo định kỳ, giúp anh/chị không phụ thuộc hoàn toàn vào một nhà cung cấp.