Tên miền như dsic.vn chỉ là cái tên dễ nhớ. Máy tính không tìm nhau bằng tên mà bằng địa chỉ số. DNS là cuốn danh bạ nối hai thứ đó lại với nhau: khách gõ tên, DNS cho biết website đang ở đâu, thư gửi tới đâu thì nhận.
Quản trị DNS là việc giữ cho cuốn danh bạ này luôn đúng. Phần lớn thời gian nó nằm yên. Nhưng mỗi khi đổi hosting, đổi nhà cung cấp email hay làm lại website, chỉ cần sửa sai một dòng là website không vào được hoặc thư không về. Nên việc này nên làm chậm một nhịp và kiểm tra kỹ.
Những bản ghi hay gặp
Mỗi dòng trong danh bạ gọi là một bản ghi. Với website doanh nghiệp, anh/chị thường chỉ gặp mấy loại sau:
| Bản ghi | Dùng để làm gì |
|---|---|
| A | Trỏ tên miền về địa chỉ máy chủ chứa website (địa chỉ IPv4). |
| AAAA | Giống bản ghi A nhưng cho địa chỉ IPv6. |
| CNAME | Cho một tên là bí danh của tên khác, ví dụ www trỏ theo tên miền chính. |
| MX | Cho biết thư gửi tới tên miền thì nhận ở máy chủ email nào. |
| TXT | Ghi một đoạn chữ để chứng minh quyền sở hữu hoặc khai báo chống giả mạo email. |
| NS | Cho biết ai là máy chủ đang giữ cuốn danh bạ của tên miền (nameserver). |
Ba loại bản ghi TXT đáng nhớ nếu anh/chị gửi email bằng tên miền riêng là SPF, DKIM và DMARC. Chúng giúp hộp thư người nhận tin rằng thư đó thật sự từ công ty, nên ít bị rơi vào thư rác hơn. Chi tiết cách cài email theo tên miền riêng có ở bài Cấu hình email tên miền riêng.
Hai khái niệm giúp bớt lo
Nameserver là "ai giữ danh bạ". Chỉ nơi nào được tên miền khai báo làm nameserver thì bản ghi ở đó mới có tác dụng. Nếu anh/chị đổi nameserver sang nơi khác, các bản ghi đã nhập ở nơi cũ không còn được dùng nữa và phải nhập lại ở nơi mới. Đây là lý do nhiều người đổi nameserver xong thì website còn, nhưng email mất. Cách đổi nằm ở bài Đổi nameserver tên miền.
TTL là "bao lâu thì hỏi lại". Mỗi bản ghi có một thời gian lưu tạm. Sửa xong, thế giới không biết ngay: các máy chủ trung gian vẫn nhớ giá trị cũ cho tới khi hết TTL. Vì vậy sau khi sửa, có nơi thấy kết quả ngay, có nơi phải chờ. Thường chỉ vài phút tới vài giờ, đôi khi lâu hơn. Biết điều này, anh/chị sẽ không hoảng khi đồng nghiệp ở máy khác vẫn thấy kết quả cũ.
Sửa DNS một cách chậm mà chắc
Chuyện sửa DNS gần như không có nút hoàn tác, nên DSIC khuyên làm theo thứ tự này:
- Chép lại toàn bộ bản ghi hiện có (chụp màn hình cũng được) trước khi đổi bất cứ thứ gì.
- Xác định đúng mục tiêu. Đang đổi hosting hay đổi email? Mỗi việc chỉ đụng tới một vài bản ghi.
- Không xoá bản ghi MX hay TXT khi chưa chắc. Hai loại này gắn với email và việc xác minh với Google, nhiều dịch vụ khác.
- Nếu sắp chuyển website, hạ TTL trước một ngày hoặc hơn để lần đổi sau có hiệu lực nhanh.
- Sửa từng việc một, rồi kiểm tra từng việc.
- Kiểm tra lại sau khi sửa: website mở được chưa, gửi và nhận thử một thư.
- Giữ lại ghi chú ai sửa, sửa gì, ngày nào. Vài tháng sau sẽ rất có ích.
Để biết tên miền đang dùng nameserver nào, anh/chị có thể dùng công cụ tra cứu WHOIS.
DSIC quản trị DNS giúp anh/chị như thế nào
Tên miền đăng ký tại DSIC đứng tên doanh nghiệp của anh/chị, và anh/chị có quyền quyết định cách cấu hình. DSIC hỗ trợ ở những chỗ dễ sai nhất:
- Tên miền đăng ký tại DSIC có trang quản lý riêng tại domain.dsic.vn, mục Cấu hình bản ghi tên miền, để anh/chị tự chỉnh bản ghi khi muốn. Các mục khác gồm Thay đổi DNS (đổi nameserver), Tạo DNS con phụ và Email chuyển tiếp. Chưa quen thì DSIC làm giúp, miễn phí. Các loại bản ghi được giải thích ở bài Bản ghi DNS là gì.
- Trỏ tên miền về hosting hoặc máy chủ website, kể cả khi website chạy ở nơi khác.
- Cấu hình bản ghi cho email doanh nghiệp, gồm MX, SPF, DKIM, DMARC.
- Thêm bản ghi xác minh quyền sở hữu cho Google Search Console và các dịch vụ khác.
- Kiểm tra DNS khi website hoặc email gặp sự cố, tìm đúng bản ghi sai.
- Hỗ trợ giữ DNS đúng khi chuyển website sang nơi khác, kể cả khi chuyển tên miền về DSIC.
Với website do DSIC quản trị, việc này nằm trong dịch vụ chăm sóc website, nên anh/chị không phải tự nhớ.
Cần hỗ trợ
Gọi 0985 995 012, gửi yêu cầu qua trang Liên hệ hoặc email info@dsic.vn. Hãy cho biết tên miền, anh/chị đang muốn làm gì (đổi hosting, đổi email, sửa lỗi) và chụp giúp các bản ghi hiện tại nếu xem được. Thông tin càng rõ, việc xử lý càng nhanh và ít rủi ro.
Câu hỏi thường gặp
Sửa DNS xong bao lâu thì có hiệu lực?
Thường từ vài phút tới vài giờ, tuỳ TTL của bản ghi và bộ nhớ tạm của từng nơi. Có thể kiểm tra từ nhiều mạng khác nhau thay vì chỉ một máy.
Đổi nameserver thì website và email có sao không?
Có thể. Các bản ghi ở nơi cũ không còn được dùng, nên cần nhập lại đầy đủ ở nơi mới trước khi đổi, nhất là bản ghi MX của email.
Tôi lỡ xoá nhầm bản ghi thì sao?
Nhập lại đúng bản ghi cũ là khôi phục được. Vì vậy mới cần chép lại toàn bộ bản ghi trước khi sửa. Nếu chưa chắc, anh/chị liên hệ DSIC để xem cùng.
Tên miền mua ở nơi khác, DSIC có quản trị DNS giúp được không?
Được, nếu anh/chị cấp cách truy cập hoặc nhờ nơi đó nhập bản ghi theo hướng dẫn của DSIC. Có thể chuyển tên miền về DSIC để quản lý tập trung một chỗ.
Vì sao email gửi đi bị vào thư rác?
Thường do thiếu hoặc sai bản ghi SPF, DKIM, DMARC. Đây là các bản ghi TXT, có thể cấu hình lại theo bài hướng dẫn email tên miền riêng.