Bản ghi DNS là gì? Đó là từng dòng trong cuốn danh bạ của tên miền. Mỗi dòng nói một điều: website nằm ở đâu, thư gửi tới đâu thì nhận, ai là người giữ danh bạ. Hiểu bốn loại phổ biến là A, CNAME, MX và TXT, anh/chị đã đọc được gần như mọi bảng DNS của một website doanh nghiệp.
Tóm tắt nhanh
- A trỏ tên miền về địa chỉ máy chủ chứa website.
- CNAME cho một tên là bí danh của tên khác.
- MX chỉ nơi nhận email của tên miền.
- TXT ghi một đoạn chữ để xác minh quyền sở hữu hoặc chống giả mạo email.
- Mỗi bản ghi có thời gian lưu tạm (TTL), nên sửa xong cần chờ một lúc mới thấy hiệu lực.
DNS để làm gì
Tên miền như ten-mien-cua-anh-chi.vn chỉ là cái tên dễ nhớ. Máy tính tìm nhau bằng địa chỉ số. DNS là hệ thống nối hai thứ đó: khách gõ tên, DNS trả lời "website này đang ở địa chỉ nào". Các câu trả lời ấy nằm trong các bản ghi.
Bốn loại bản ghi hay gặp
Bản ghi A
Trỏ một tên về địa chỉ IP của máy chủ. Ví dụ:
Loại Tên Giá trị
A @ 203.0.113.10
Dấu @ nghĩa là chính tên miền (không có www). Khi đổi hosting, bản ghi A thường là dòng cần đổi đầu tiên. Nếu máy chủ dùng địa chỉ IPv6, sẽ có thêm bản ghi AAAA làm việc tương tự.
Bản ghi CNAME
Cho một tên là "bí danh" của tên khác. Ví dụ www thường là bí danh của tên miền chính:
Loại Tên Giá trị
CNAME www ten-mien-cua-anh-chi.vn
Nhờ vậy, khi địa chỉ của tên chính đổi, www tự đi theo, không phải sửa hai nơi. Lưu ý: không đặt CNAME ở chính tên miền gốc (@) cùng lúc với các bản ghi khác như MX.
Bản ghi MX
Cho biết thư gửi tới @ten-mien-cua-anh-chi.vn sẽ nhận ở máy chủ email nào, kèm số ưu tiên:
Loại Tên Ưu tiên Giá trị
MX @ 10 mail.ten-mien-cua-anh-chi.vn
Số ưu tiên nhỏ được thử trước. Sửa nhầm hoặc xoá MX là nguyên nhân thường gặp khiến email ngừng nhận thư. Đây là bản ghi cần cẩn thận nhất.
Bản ghi TXT
Chứa một đoạn chữ tự do. Dùng vào hai việc chính:
- Xác minh quyền sở hữu với Google Search Console, Google Workspace và nhiều dịch vụ khác: dịch vụ đưa cho anh/chị một đoạn mã, anh/chị dán vào TXT để chứng minh mình quản lý tên miền.
- Chống giả mạo email bằng ba bản ghi SPF, DKIM, DMARC. Chúng giúp hộp thư người nhận tin rằng thư đó thật sự từ công ty, nên thư ít vào mục spam hơn. Ví dụ SPF:
Loại Tên Giá trị
TXT @ v=spf1 include:ten-dich-vu-gui-mail ~all
Giá trị thật do nhà cung cấp email đưa, anh/chị chỉ chép lại cho đúng.
Bản ghi NS
Cho biết ai là máy chủ đang giữ cuốn danh bạ của tên miền (nameserver). Chỉ nơi được khai báo ở NS thì bản ghi mới có tác dụng. Vì vậy khi đổi nameserver, các bản ghi ở nơi cũ không còn được dùng và phải nhập lại ở nơi mới. Xem bài Đổi nameserver tên miền.
TTL là gì và vì sao phải chờ
Mỗi bản ghi có một thời gian "lưu tạm" gọi là TTL, tính bằng giây. Sau khi anh/chị sửa, các máy chủ trung gian vẫn nhớ giá trị cũ cho tới khi hết TTL. Vì vậy cùng một lúc, máy này có thể thấy kết quả mới, máy kia vẫn thấy kết quả cũ. Đó là chuyện bình thường, không phải lỗi. Thường chỉ vài phút tới vài giờ, đôi khi lâu hơn.
Nếu đang chuẩn bị chuyển website, nên hạ TTL xuống thấp trước một ngày để lần đổi sau có hiệu lực nhanh hơn.
Xem và sửa bản ghi ở đâu
Với tên miền đăng ký tại DSIC, anh/chị đăng nhập domain.dsic.vn rồi vào mục Cấu hình bản ghi tên miền. Mỗi bản ghi là một hàng gồm các cột Host (tên), Loại, Giá trị, TTL và Ưu tiên (dùng cho MX). Muốn thêm bản ghi, điền hàng đầu tiên rồi lưu.
Các mục khác ở menu bên trái: Thay đổi DNS (đổi nameserver), Tạo DNS con phụ và Email chuyển tiếp.
Sửa bản ghi cho an toàn
- Chụp lại toàn bộ bản ghi hiện có trước khi đổi bất cứ thứ gì.
- Xác định rõ mục tiêu: đổi hosting thì chỉ đụng tới A và CNAME; đổi email thì chỉ đụng tới MX và TXT.
- Không xoá MX, TXT khi chưa chắc chúng đang phục vụ việc gì.
- Sửa từng việc một, kiểm tra từng việc.
- Sau khi sửa, mở website và gửi thử một thư để chắc mọi thứ vẫn chạy.
Muốn xem nameserver hiện tại của một tên miền, dùng công cụ tra cứu WHOIS. Nếu không muốn tự sửa, anh/chị có thể nhờ DSIC, xem trang Quản trị DNS. Cần hỗ trợ trực tiếp, gọi 0985 995 012.
Câu hỏi thường gặp
Bản ghi A khác bản ghi CNAME thế nào?
A trỏ thẳng về một địa chỉ IP. CNAME trỏ về một tên khác rồi mới tới địa chỉ. Dùng A khi biết địa chỉ máy chủ, dùng CNAME khi muốn một tên đi theo tên khác.
Sửa bản ghi DNS bao lâu thì có hiệu lực?
Thường từ vài phút tới vài giờ, phụ thuộc TTL. Trong lúc chờ, mỗi nơi có thể thấy kết quả khác nhau.
Vì sao email ngừng nhận thư sau khi tôi sửa DNS?
Thường do bản ghi MX bị xoá hoặc sai, hoặc do đổi nameserver mà chưa tạo lại bản ghi ở nơi mới. Nhập lại đúng bản ghi MX là khôi phục được.
Bản ghi TXT có bắt buộc không?
Để website chạy thì không. Nhưng nếu gửi email bằng tên miền riêng, nên có SPF, DKIM, DMARC để thư ít vào mục spam.
Câu trả lời giúp DSIC biết bài nào cần viết lại rõ hơn.